{"id":378,"date":"2023-03-29T17:34:04","date_gmt":"2023-03-29T17:34:04","guid":{"rendered":"https:\/\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/?p=378"},"modified":"2025-10-21T17:17:37","modified_gmt":"2025-10-21T17:17:37","slug":"za-jaki-seks-karano-w-sredniowieczu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/2023\/03\/29\/za-jaki-seks-karano-w-sredniowieczu\/","title":{"rendered":"Za jaki seks karano w \u015bredniowieczu?"},"content":{"rendered":"\n

„Zakazane” akty p\u0142ciowe. Za jaki seks karano w \u015bredniowieczu?<\/h1>\n\n\n\n

Kwesta \u017cycia p\u0142ciowego<\/strong> zajmowa\u0142a du\u017co miejsca w penitencja\u0142ach, w kt\u00f3rych konsekwentnie powielano pogl\u0105dy na seks, sformu\u0142owane wcze\u015bniej przez \u015bwi\u0119tego Paw\u0142a i \u015bwi\u0119tego Augustyna<\/strong>. „Doradzamy i upominamy, aby wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 w ma\u0142\u017ce\u0144stwie zachowywa\u0107”, stwierdzano w zaleceniach pokutych Finiana z Clonard, „jako \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo bez wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci nieprawne jest<\/strong>, lecz grzeszne, a z woli Boga<\/strong> zezwala si\u0119 [na ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/strong>] nie dla dania upustu \u017c\u0105dzy<\/strong>, jeno dla dzieci p\u0142odzenia<\/strong>„.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
W \u015bredniowieczu seks uwa\u017cany by\u0142 za grzeszny<\/strong><\/em>
\u0179r\u00f3d\u0142o: materia\u0142y partnera<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Papie\u017c Grzegorz I przypisywa\u0142 rozpowszechnion\u0105 praktyk\u0119 zatrudniania mamek ochocie kobiet na seks, z kt\u00f3rego zazwyczaj rezygnowano do czasu odstawienia dziecka od piersi. „Niecny obyczaj si\u0119 narodzi\u0142 [\u2026] i\u017c niewiasty wzdragaj\u0105 si\u0119 przed karmieniem [swoich niemowl\u0105t] i oddaj\u0105 je innym kobietom do wykarmienia”.<\/p>\n\n\n\n

Idea\u0142: bia\u0142e ma\u0142\u017ce\u0144stwo<\/h2>\n\n\n\n

Zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski o charakterze czysto duchowym uznawano za idealny. Grzegorz z Tours przedstawi\u0142 pouczaj\u0105c\u0105 histori\u0119 Injuriozusa, bogatego m\u0142odzie\u0144ca z senatorskiego rodu z Clermont-Ferrand, kt\u00f3ry po\u015blubi\u0142 dziewcz\u0119 z tej samej klasy spo\u0142ecznej. Kiedy po ceremonii za\u015blubin zaprowadzono nowo\u017ce\u0144c\u00f3w do komnaty sypialnej, panna m\u0142oda zap\u0142aka\u0142a gorzko, m\u00f3wi\u0105c:<\/p>\n\n\n\n

Postanowi\u0142am, \u017ce [\u2026] moje cia\u0142o, m\u0119\u017cowskim dotykiem nieskalane, zachowam dla Chrystusa. [\u2026]. Ja nieszcz\u0119sna, kt\u00f3ra z urodzenia winnam by\u0142a zas\u0142u\u017cy\u0107 na niebiosa, dzi\u015b pogr\u0105\u017cam si\u0119 w czelu\u015bciach piek\u0142a. [\u2026]. A poniewa\u017c powinnam by\u0142a [\u2026] przyoblec szat\u0119 niewinno\u015bci, ta szata [\u015blubna] staje si\u0119 dla mnie ci\u0119\u017carem, nie zaszczytem. [\u2026] Za nic mam rozleg\u0142e ziemie i twoje w\u0142o\u015bci, gdy\u017c rajskiej po\u017c\u0105dam rozkoszy.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142odzian by\u0142 wzruszony jej \u0142zami, ale odrzek\u0142, \u017ce ich rodzice nale\u017c\u0105 do najlepiej urodzonych w Clermont, a oboje s\u0105 jedynakami. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo zaplanowano ju\u017c zawczasu, \u017ceby zrodzi\u0142o si\u0119 potomstwo, „aby r\u00f3d nie wymar\u0142, a maj\u0105tku nie przej\u0105\u0142 kto\u015b obcy, gdy oni z tego \u015bwiata odejd\u0105”. W ko\u0144cu da\u0142 si\u0119 jednak przekona\u0107: „Przeto, je\u017celi chcesz si\u0119 powstrzyma\u0107 od po\u017c\u0105dliwo\u015bci cielesnej, stan\u0119 si\u0119 uczestnikiem twojego zamys\u0142u”.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
M\u0105\u017c i \u017cona powinni wsp\u00f3lnie zadecydowa\u0107, czy z\u0142o\u017c\u0105 \u015bluby wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci<\/em><\/strong>
\u0179r\u00f3d\u0142o: materia\u0142y partnera<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Grzegorz zwie\u0144czy\u0142 t\u0119 histori\u0119 nast\u0119puj\u0105cym zako\u0144czeniem: „I podawszy sobie prawice, zasn\u0119li. Potem wiele lat spoczywaj\u0105c we wsp\u00f3lnym \u0142o\u017cu, \u017cyli w chwalebnej czysto\u015bci”. Po \u015bmierci obojga pochowano ich w osobnych grobach, ale, wed\u0142ug Grzegorza z Tours, nast\u0119pnego poranka odkryto, \u017ce oba groby zbli\u017cy\u0142y si\u0119 do siebie \u2013 „sta\u0142 si\u0119 cud nies\u0142uchany, kt\u00f3ry dowodzi\u0142 ich czysto\u015bci”.<\/p>\n\n\n\n

Jednak niezale\u017cnie tego, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 pochwala\u0142 wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 cielesn\u0105, przyk\u0142ada\u0142 wielkie znaczenie do innego z\u00a0zalece\u0144 \u015bwi\u0119tego Paw\u0142a: obowi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego<\/strong>, powinno\u015bci zaspokajania wzajemnych potrzeb cielesnych partner\u00f3w, jako remedium na szukanie ich zaspokojenia poza ma\u0142\u017ce\u0144stwem.<\/p>\n\n\n\n

M\u0105\u017c i\u00a0\u017cona<\/strong> powinni wsp\u00f3lnie zadecydowa\u0107, czy z\u0142o\u017c\u0105 \u015bluby<\/strong> wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci, postanowienie nie mog\u0142o by\u0107 jednostronne; tak zarz\u0105dzi\u0142y synody ko\u015bcielne w\u00a0VI wieku.<\/p>\n\n\n\n

Jaka jest Pokuta za \u017c\u0105dze?<\/h2>\n\n\n\n

Zakazywano zasadniczo wszelkich „nienaturalnych<\/strong>” form stosunk\u00f3w p\u0142ciowych, to znaczy odst\u0119pstw od pozycji kobiety le\u017c\u0105cej na plecach<\/strong> a\u00a0m\u0119\u017cczyzn\u0105 na niej, kt\u00f3ra, jak uwa\u017cano, najbardziej sprzyja pocz\u0119ciu dziecka. Je\u017celi m\u0105\u017c sp\u00f3\u0142kowa\u0142 z\u00a0\u017con\u0105 od ty\u0142u, wyznaczana pokuta<\/strong> by\u0142a stosunkowo lekka, zw\u0142aszcza gdy kto\u015b takie „wykroczenie<\/strong>” pope\u0142ni\u0142 pierwszy raz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
W ksi\u0119gach pokutnych znalaz\u0142o si\u0119 osobliwe podej\u015bcie do kazirodztwa <\/strong><\/em>
\u0179r\u00f3d\u0142o: materia\u0142y partnera<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Z kolei za stosunek analny<\/strong> „odpokutowa\u0107 trzeba jak kto\u015b, kto ze zwierz\u0119tami grzeszy<\/strong>„. Seks oralny uznano za „najgorsze z\u0142o”. Podobne praktyki nie tylko by\u0142y uwa\u017cane za nienaturalne, ale i\u00a0sprzeczne z\u00a0nakazem seksu, kt\u00f3rego celem jest prokreacja. O\u00a0dziwo, we wczesnych penitencja\u0142ach nie wspomina si\u0119 w\u00a0og\u00f3le o\u00a0antykoncepcji<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142\u0105 gam\u0119 kar wymierzano za „stosunki pozama\u0142\u017ce\u0144skie<\/strong>„, kary surowsze dla duchownych ni\u017c dla os\u00f3b \u015bwieckich, bior\u0105c przy tym pod uwag\u0119 pewne okoliczno\u015bci: Czy kobieta, z\u00a0kt\u00f3r\u0105 cudzo\u0142o\u017cono, by\u0142a dziewic\u0105? Czy by\u0142a \u017con\u0105 s\u0105siada?<\/p>\n\n\n\n

Penitencja\u0142y Kolumbana nakazywa\u0142y, aby cz\u0142owiek, kt\u00f3ry pocz\u0105\u0142 dziecko z cudz\u0105 ma\u0142\u017conk\u0105, pokutowa\u0142 przez trzy lata, „powstrzymuj\u0105c si\u0119 od soczystego jad\u0142a i od \u017cony w\u0142asnej”, oraz wyp\u0142aci\u0142 grzywn\u0119 m\u0119\u017cowi kochanki. Sp\u00f3\u0142kowanie z wdow\u0105 karano roczn\u0105 pokut\u0105, a z obc\u0105 dziewczyn\u0105 \u2013 dwuletni\u0105, oraz „zap\u0142at\u0105 za jej poha\u0144bienie” dla rodzic\u00f3w, niemniej je\u015bli m\u0119\u017cczyzna decydowa\u0142 si\u0119 po\u015blubi\u0107 ow\u0105 m\u0142\u00f3dk\u0119, oboje czeka\u0142 tylko rok pokuty.<\/p>\n\n\n\n

Co to jest Grzeszna mi\u0142o\u015b\u0107?<\/h2>\n\n\n\n

Surowo karano masturbacj\u0119<\/strong>, homoseksualizm<\/strong> i\u00a0sodomi\u0119<\/strong>, przy czym ostrzejsze kary wymierzano duchownym<\/strong> ni\u017c osobom \u015bwieckim oraz doros\u0142ym m\u0119\u017cczyznom<\/strong> ni\u017c ch\u0142opcom. Cz\u0142onkowie kleru<\/strong> podlegali skomplikowanemu systemowi kar za rozmaite grzechy<\/strong>, od „lubie\u017cnych wyobra\u017ce\u0144<\/strong>” i\u00a0„niecnych my\u015bli<\/strong>„, przez zmazy nocne, „poufa\u0142o\u015bci<\/strong>” z\u00a0kobietami, „dotykanie i\u00a0ca\u0142owanie<\/strong>„, pr\u00f3by uwodzenia<\/strong>, masturbacj\u0119<\/strong>, seks z\u00a0kobiet\u0105<\/strong>, m\u0119\u017cczyzn\u0105<\/strong> lub ch\u0142opcem<\/strong> a\u017c po „kopulowanie ze zwierz\u0119tami<\/strong>„.<\/p>\n\n\n\n

Zamiar zgrzeszenia by\u0142 karany<\/strong>, cho\u0107 nie tak jak faktyczne pope\u0142nienie grzechu: o\u00a0ile w\u00a0Penitencja\u0142ach Finiana nak\u0142adano surow\u0105 kar\u0119 na ksi\u0119dza albo mnicha, kt\u00f3ry „pozwoli\u0142 sobie na zadawanie si\u0119 z\u00a0[wieloma kobietami] i\u00a0znalaz\u0142 si\u0119 w\u00a0ich lubie\u017cnych obj\u0119ciach”, to l\u017cejsza czeka\u0142a tego duchownego, kt\u00f3ry „w sercu po\u017c\u0105da dziewicy albo jakiejkolwiek niewiasty, lecz nie wyra\u017ca [swoich pragnie\u0144] ustami”. Za to ci\u0119\u017csz\u0105 przewidywano dla kogo\u015b, kto „nieustannie jest po\u017c\u0105dliwy i\u00a0nie mo\u017ce pragnie\u0144 swych spe\u0142ni\u0107”, a\u00a0zatem „w sercu z\u00a0ni\u0105 cudzo\u0142o\u017cy”.<\/p>\n\n\n\n

Grzech pope\u0142niony przez m\u0119\u017cczyzn\u0119, kt\u00f3ry wykorzystywa\u0142 sw\u00f3j wiek i pozycj\u0119 \u2013 zw\u0142aszcza je\u015bli przy tym by\u0142 osob\u0105 duchown\u0105 \u2013 by\u0142 uznawany za najci\u0119\u017cszy, niezale\u017cnie od tego, czy dopuszcza\u0142 si\u0119 tego spowiednik z kobiet\u0105 przychodz\u0105c\u0105 po pokut\u0119, czy te\u017c pra\u0142at z osob\u0105 nieletni\u0105. Kary przewidywane dla \u017conatego m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3ry grzeszy\u0142 masturbuj\u0105c si\u0119 lub uprawiaj\u0105c sodomi\u0119, by\u0142y surowsze od tych nak\u0142adanych na nie\u017conatych.<\/p>\n\n\n\n

Kim by\u0142y Upad\u0142e kobiety?<\/h2>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zakaz\u00f3w dotycz\u0105cych wsp\u00f3\u0142\u017cycia okre\u015blonych w ksi\u0119gach pokutnych dotyczy\u0142a m\u0119\u017cczyzn, ale w Penitencja\u0142ach Teodora mowa te\u017c o karze za stosunki lesbijskie: „Je\u015bli kobieta dopuszcza si\u0119 zachowa\u0144 niemoralnych z inn\u0105 niewiast\u0105, pokutowa\u0142a b\u0119dzie przez trzy lata”; je\u017celi przy tym by\u0142a zam\u0119\u017cna, ponosi\u0142a jeszcze ci\u0119\u017csz\u0105 kar\u0119.<\/p>\n\n\n\n

We wczesnych penitencja\u0142ach brak jakichkolwiek wzmianek o prostytucji, podobnie jak o antykoncepcji, i najwyra\u017aniej by\u0142o to rzadkie zjawisko w przewa\u017cnie wiejskim pejza\u017cu wczesnego \u015bredniowiecza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cz\u0142onkowie kleru podlegali skomplikowanemu systemowi kar za rozmaite grzechy<\/em><\/strong>
\u0179r\u00f3d\u0142o: materia\u0142y partnera<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Czy Wszystko zostaje w rodzinie?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

W ksi\u0119gach pokutnych znalaz\u0142o si\u0119 osobliwe podej\u015bcie do kazirodztwa. Okre\u015blono kary za stosunki cielesne matki z synem, opisane przez antropologa Robina Foxa jako „rzadkie lub niewyst\u0119puj\u0105ce” we wsp\u00f3\u0142czesnym spo\u0142ecze\u0144stwie, oraz brata z siostr\u0105, uznane przez Foxa za sporadyczne. „\u00d3w, kto matk\u0119 sw\u0105 kala, odb\u0119dzie pokut\u0119 trzyletni\u0105, z dozgonnym pielgrzymowaniem”, zapisano w Penitencja\u0142ach Cummeana, natomiast w Penitencja\u0142ach Teodora wymierzano za to pi\u0119tna\u015bcie lat pokuty albo siedem lat „z pielgrzymowaniem nieustannym”.<\/p>\n\n\n\n

Teodor<\/strong> w\u00a0ksi\u0119dze pokutnej przewidywa\u0142 podobn\u0105 kar\u0119 za kazirodcze stosunki mi\u0119dzy rodze\u0144stwem. A\u00a0„je\u015bli matka jaka\u015b na\u015bladuje akt sp\u00f3\u0142kowania ze swym synkiem ma\u0142ym, powstrzyma si\u0119 od uciech cielesnych przez trzy lata i\u00a0po\u015bci\u0142a b\u0119dzie jeden dzie\u0144 w\u00a0tygodniu, to jest do nieszpor\u00f3w”. Nie wspomina si\u0119 natomiast o\u00a0stosunkach p\u0142ciowych mi\u0119dzy ojcami a\u00a0c\u00f3rkami, okre\u015blonych przez Roberta Foxa jako „zdecydowanie najbardziej powszechne” spo\u015br\u00f3d kazirodczych kontakt\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Tekst stanowi fragment ksi\u0105\u017cki Frances i Josepha Gies\u00f3w „Prze\u017cyj mi\u0142o\u015b\u0107 w \u015bredniowieczu”, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem wydawnictwa Znak Horyzont.<\/a><\/p>\n\n\n\n

Autorzy: Frances Gies i Joseph Gies<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zakazywano zasadniczo wszelkich „nienaturalnych” form stosunk\u00f3w p\u0142ciowych, to znaczy odst\u0119pstw od pozycji kobiety le\u017c\u0105cej na plecach a\u00a0m\u0119\u017cczyzn\u0105 na niej, kt\u00f3ra, jak uwa\u017cano, najbardziej sprzyja pocz\u0119ciu dziecka. Je\u017celi m\u0105\u017c sp\u00f3\u0142kowa\u0142 z\u00a0\u017con\u0105 od ty\u0142u, wyznaczana pokuta by\u0142a stosunkowo lekka, zw\u0142aszcza gdy kto\u015b takie „wykroczenie” pope\u0142ni\u0142 pierwszy raz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":380,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[20,11,13],"tags":[43,42,9,48,14,32,33,49,6,35,10,45,7,34,46,44,47],"class_list":["post-378","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inkwizycja","category-magia","category-wiedzmy","tag-biskupi-sad","tag-bog-i-ojczyzna","tag-czarostwo","tag-grzegorz-z-tours","tag-inkwizycja","tag-innowiercy","tag-kontrreformacja","tag-kosciol-katolicki","tag-magia","tag-mlot-na-czarownice","tag-okultyzm","tag-papiez-grzegorz","tag-paranormal","tag-sabat-czarownic","tag-seks-malzenski","tag-sredniowiecze","tag-zwiazek-malzenski"],"aioseo_notices":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-7.png?fit=949%2C643&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=378"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":520,"href":"https:\/\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/378\/revisions\/520"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/wp-json\/wp\/v2\/media\/380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czarownice.strzygaradzi.com.pl\/czarownice\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}